Marjolein uit Nederland nam in januari 2004 deel aan het
onderzoeksproject naar rivier otters op Santa Cantarina eiland in
Brazilië.
In januari 2004 mocht ik 2,5 week meehelpen aan het onderzoek naar
otters in Lagoa do Peri, Ilha de Santa Cantarina. Het was voor mij een
afsluiting van een reis door Brazilië van meer dan 3 maanden. Het was
de beste afsluiting die ik me kon wensen.
Ik was er gedurende de Braziliaanse zomer (die tegengesteld is aan
onze zomer). Dat betekent veel zon, maar ook veel regen (die gelukkig
kort van duur is en in mijn geval vaak ‘s nachts viel). Het betekent
ook veel toeristen. Naast Brazilianen vooral veel Argentijnen. Het
eiland was daardoor wat drukker dan ik verwacht had. Het voordeel is
dat daardoor wel alle voorzieningen aanwezig zijn: goede restaurantjes
om te lunchen en een supermarkt op 5 minuten loopafstand. Het meer
zelf bleek gelukkig alleen in het weekend door toeristen bezocht te
worden.
In mijn eerste week was ik er samen met een Duits meisje dat 3 maanden
bleef en een stagiair van Junior (de professor die de leiding heeft
over het project), zij bleef slechts een week. In mijn tweede week
kwamen er nog een meisje uit Wales, een Engelse jongen en een vrouw
uit Italie. In mijn laatste twee dagen waren er ook nog een man uit
Ierland en een meisje uit Japan. In totaal dus 7 vrijwilligers! Maar
normaal zijn er niet zoveel heb ik me laten vertellen.
Het werk kwam in eerste instantie een beetje chaotisch op me over.
Later bleek dat er wel degelijk een lijn in zat, maar dat de plannen
vaak veranderd moesten worden vanwege het weer of andere kleine
overwegingen die in het begin aan me voorbijgingen.
Op maandag en dinsdag bezochten we om een uur of 6 ‘s ochtends (dat
betekent dus om 5 uur opstaan!!!) twee shelters (genoemd naar de
Toucan, vergezeld van een nummer) die zowel ter voet als met de kajak
bereikbaar waren. Afhankelijk van de grootte van de groep bezochten
een of een aantal van ons Toucan 1 en namen plaats op een
observatiepunt in de nabijheid van de shelter. De rest van de groep
liep door naar Toucan 2 en een deel nam plaats op een observatiepunt
tussen Toucan 1 en 2. Niet of zacht praten en maar kijken of er een
otter is die zich wil laten zien… Als het weer het toeliet (geen of
nauwelijks wind) ging 2of 3 mensen niet lopend maar met de kajak. Zij
volgen dan ongeveer dezelde route, maar niet langs het pad maar op het
water. Langs de oever om zoveel mogelijk kans te creeren dat iemand
een otter ziet.
En ik heb er een gezien!!!!! Nou ja, ik zag een schaduw waarvan ik
zeker wist dat het het hoofd van een otter moest zijn. Ik kwam net de
stenen bij observatiepunt twee opgeklauterd toen ik de anderen in de
kajaks ergens naar zag kijken. En jawel: voor twee seconden lang zag
ik het ook! En toen verdween de otter onder water om zich daarna niet
meer te laten zien. Maar hij was er! En wel in die korte periode dat
ik bij het project was!
Rond een uur of 9 is de kans klein om nog een otter te zien en gingen
we of terug naar de base of we verzamelden faeces (poep) rond de
shelters. De eerste keer zo'n vieze kledder oppakken was een beetje
vreemd, maar je went er snel aan en nu vind ik het zelfs niet meer
stinken …
In de loop van de dag (alles gaat in een zeer relaxt Braziliaans
tempo) werd besloten wat we de rest van de dag gingen doen. Dat
varieerde van het analyseren van de faeces (heeft de otter vis, kreeft
of misschien wel een vogel of hagedis gegeten; een keer vonden we twee
ottertanden in de poep…) tot een analyse van de habitat rond de
shelters (bladerdichtheid, dikte van de humuslaag, dikte van de
boomstammen). Maar je kon ook zomaar verrast worden door een tochtje
naar een waterval (een mooie wandeling van anderhalf uur door het
Atlantisch regenwoud, gevolgd door een frisse duik in drinkbaar water)
of een uitje naar een van de vele stranden rond het meer om daar
uitwerpselen te verzamelen (snorkel en maskers mee, want er is altijd
tijd voor ontspanning!).
Op donderdag en vrijdag maakten we langere uitjes waarbij we ‘s avonds
kampeerden op locatie. Een keer naar een verlaten strand aan de
zuidwestkant an het eiland en een keer naar de zuidoostkant. In het
eerste geval kwamen we daar met een relaxte boottocht, in het tweede
geval was het een vrij vermoeiende wandeling (met bepakking!). Ook
daar bestond het werk uit klauteren over rotsen en stenen om te zoeken
naar otterfaeces. Je leert vanzelf waar je moet kijken en vooral hoe
je kunt ruiken waar otters geweest zijn. Ook hier ‘s ochtends vroeg
op, maar daarna heerlijk uitrusten op het strand!
Eens in de zoveel tijd worden ook Toucan 3 t/m 8 gecheckt. Zijn er
voets****en? Zo ja, dan wordt dat genoteerd en de s****en worden gewist
zodat het zeker is dat je de volgende keer niet dezelfde s****en
noteert. Ook dan wordt er weer naar faeces gezocht.
Tijdens het werk bevind je je in de omgeving van het Atlantisch
regenwoud. Dat betekent heel veel groen, maar als je goed oplet ook
dieren. Vooral veel vogels. Maar ook veel vlinders en andere insecten
(muggen!!!). En een enkel zoogdier zoals de agouti (die overigens ook
faeces achterlaten op vergelijkbare plekken als de otters, maar het
ruikt anders en er zitten zaden in, in plaats van vissenschubben).
Zowel tijdens de wandeltochten als de kajaktochten voelde het af en
toe alsof ik een tochtje had geboekt met de beste gidsen van Brazilie.
Niet alleen Junior, maar ook Marcello (de andere wetenschapper die
verbonden is aan het project) vertellen veel, niet alleen over otters
maar ook over de andere dieren en het woud. En als zij iets niet
weten: Junior heft een bibliotheek vol met natuurboeken!
De basis bestaat uit een tot woning omgebouwde oude molen. Er is een
grote woonruimte met een zithoek een eettafel en een werkruimte.
Hieraan vast is de keuken, waar de vrouw van Marcello, Simone, het
ontbijt verzorgd en ‘s avonds de heerlijkste Braziliaanse gerechten
klaarmaakt. Zowel op de veranda als in de huiskamer hangt een hangmat
… De slaapkamers (die je of voor jezelf hebt of met maximal 3 anderen
deelt) wedijveren met de duurste hotels, maar de familiare en
ontspannen sfeer zijn onbetaalbaar.
Ik verwachtte een relaxte afsluiting van mijn reis door Braziliaanse
tussen Brazilianen die net zoveel respect hebben (of meer) voor de
natuur als ik. En dat is gelukt. En tussen het werk door heb ik op het
strand gelegen, ben ik naar Florianopolis geweest, heb ik gesnorkeld,
heb ik capoeira-les gekregen van Junior, deden we af en toe ‘s
ochtends een yogasessie en werden we twee keer verrast met een echte
Braziliaanse barbeque (charrasco) met veel live muziek (gitaar, bongo,
trommels, zang) en caipirinha's!
Voor meer informatie over dit project, en voor een gratis te
downloaden uitgebreide briefing over dit otter project, bezoek de
webpagina: www.ecovolunteer.nl/brazilie_otters.html
|
